Ngày 7/4, sở Nội vụ TP.HCM phê chuẩn Quyết định 18/2015 về tiêu chuẩn công chức phường, xã, thị trấn có hiệu lực từ ngày 17/4, ưu tiên có trình độ đại học. Nhiều người cho rằng, quyết định tạo ra sự cạnh tranh công bằng cho mọi người trong việc thể hiện năng lực của mình, đồng thời, từng bước loại thay đổi tư duy “làm ít, hưởng nhiều”. Tuy nhiên, nhiều người cũng e ngại quy định này liệu có nảy sinh vấn nạn bằng giả vốn đang hết sức trầm trọng hiện nay?

Công chức phải có trình độ đại học

Theo nội dung quyết định này, công chức ở xã khi tuyển dụng ưu tiên trình độ đại học, trường hợp thông báo tuyển dụng không có người trình độ đại học đăng ký thi tuyển thì áp dụng trình độ trung cấp. Theo đó, công chức phường, xã, thị trấn bao gồm 7 chức danh: Trưởng công an xã (bán chính quy); Chỉ huy trưởng quân sự; văn phòng – thống kê; địa chính – xây dựng – đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính – nông nghiệp – xây dựng và môi trường (đối với xã); tài chính – kế toán; tư pháp – hộ tịch; văn hóa – xã hội.

Theo nội dung quyết định trên, trường hợp công chức phường, xã, thị trấn được tuyển dụng trước ngày Quyết định này có hiệu lực thi hành mà chưa đạt chuẩn về trình độ chuyên môn, trong thời hạn 5 năm phải tích cực chủ động tham gia học tập để đạt chuẩn về trình độ chuyên môn. Sau thời hạn nói trên, những công chức nào chưa đạt chuẩn thì Chủ tịch UBND quận – huyện bố trí công tác khác.

Ngày 9/4, PV đã tiến hành khảo sát thực tế để lấy ý kiến của cán bộ công chức phường, xã, thị trấn trên địa bàn TP.HCM về tiêu chuẩn tuyển dụng mới. Ông Trần Quốc Hưng, Chủ tịch UBND phường Linh Trung (quận Thủ Đức) cho biết: “Tôi cho rằng việc các cơ quan chức năng thành phố quy định cán bộ cấp cơ sở phải có bằng đại học là chủ trương rất đúng đắn. Nó thể hiện việc nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ công chức hiện nay. Để từ đó việc thực hiện các chính sách của Nhà nước và phục vụ người dân sẽ tốt hơn”.

Ông Hưng cho biết thêm: “Việc nâng cao trình độ học vấn cho cán bộ công chức tại cấp cơ sở cũng sẽ giúp cho bộ máy chính quyền sẽ vận hành trơn tru hơn. Xuất phát từ mục tiêu này nên trước khi quyết định nói trên được phê chuẩn, tại phường Linh Trung, về cơ bản, cán bộ chuyên môn từng bộ phận đã có trình độ đại học. Chỉ vài cán bộ trẻ chưa có bằng tốt nghiệp đại học thì đang theo học và sắp hoàn thành chương trình đại học. Chủ trương được đưa ra từ trước, nên hầu hết cán bộ trong phường cũng đã chuẩn bị tư tưởng để phục vụ cho nhu cầu ngày càng phát triển của xã hội”.

Đồng quan điểm với ông Hưng, ông Lê Đức Thành, Phó Chủ tịch UBND phường 8 (quận 3) khẳng định: “Hiện nay, cán bộ, nhân viên làm việc tại phường 8 đã có bằng đại học. Do đó, chúng tôi không lo lắng về chủ trương tuyển dụng mới. Trước những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng lao động, tôi cho rằng đây không phải là vấn đề quá khó khăn với các phường, xã, thị trấn trên địa bàn thành phố”.

Trong khi đó, theo quan điểm cá nhân một cán bộ làm việc tại phường 5 (quận Bình Thạnh) thì cho biết: “Chủ trương tuyển dụng cán bộ công chức cấp cơ sở phải có bằng đại học là điều tốt. Tuy nhiên, một số nhân viên lớn tuổi, phụ trách chuyên môn tại phường chưa có bằng đại học nếu chiếu theo quyết định này thì họ sẽ hoang mang.

Bên cạnh đó, một bộ phận cán bộ làm việc tại các phường, xã, thị trấn cụ thể như hội Chữ thập đỏ, hội Người cao tuổi, hội Cựu chiến binh thì không thể đòi hỏi họ phải có bằng đại học được. Vì đặc thù của những công nhân viên chức này làm việc tùy theo sức khỏe, tùy theo sự bổ nhiệm qua từng kỳ đại hội. Tính chất của những công việc này không đòi hỏi nhiều chuyên môn”.

Cán bộ UBND phường 5 (quận Bình Thạnh) tiếp dân (ảnh Ái Minh).

Một quyết định đúng đắn, cần thiết

Trước chủ trương mới về tiêu chuẩn tuyển dụng cán bộ công chức, bà Hứa Thị Mỹ Hương (cán bộ UBND quận 3, nguyên Chủ tịch UBND phường 13, quận 3) cho biết: “Đây là chủ trương đúng đắn nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, chuyên môn cho cán bộ cấp cơ sở. Tôi cho rằng để hưởng ứng chủ trương này, thủ trưởng các đơn vị cần tạo điều kiện cho cán bộ, nhân viên tại các phường đi học nâng cao trình độ để đáp ứng nhu cầu. Khoảng thời gian 5 năm để bổ sung trình độ, bằng cấp chuyên môn là rất phù hợp. Làm triệt để quyết định này thì trình độ chuyên môn của cán bộ cấp cơ sở sẽ chuyên nghiệp hơn và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân hơn”.

Tiến sỹ Nguyễn Công Thoại, chuyên gia tâm lý hội Tâm lý – Giáo dục Việt Nam cho rằng: “Quyết định về tiêu chuẩn tuyển dụng cán bộ công chức ở cấp cơ sở của sở Nội vụ TP.HCM mang chiều hướng tích cực, từng bước cải thiện chất lượng lao động. Đây là một quyết định cần thiết giúp cho xã hội có sự cạnh tranh công bằng, phù hợp với tình hình phát triển mới và mang tính nhân văn rất cao. Theo đó, những cán bộ công chức ở cấp cơ sở sẽ cố gắng làm việc tích cực, thay đổi tư duy để góp phần xây dựng kiến thức, nền tảng nghề nghiệp của mình, cùng nhau xây dựng hệ thống bộ máy Nhà nước có chất lượng, đủ năng lực làm việc”.

Theo tiến sỹ Thoại, quyết định này góp phần rất lớn trong việc khắc phục tư duy “làm ít, hưởng nhiều” của một bộ phận không nhỏ cán bộ công chức hiện nay. Bên cạnh đó, khác với biện pháp tinh giản biên chế hàng loạt mà một số tỉnh đã làm vừa qua thì việc nâng cao tiêu chuẩn tuyển dụng cán bộ công chức ở cấp cơ sở sẽ loại trừ những cán bộ không đủ năng lực, trình độ làm việc mà không gây đảo lộn xã hội.

Tiến sỹ Thoại chia sẻ thêm: “Có thể nói các cơ quan chức năng đã có sự cân nhắc rất lớn trước khi đưa ra quyết định này. Riêng với những người đã tuyển dụng trước đó mà chưa đủ yêu cầu thì vẫn có một khoảng thời gian đủ để bổ sung bằng cấp, chuyên môn. Hơn nữa, bấy lâu theo cách phân công lao động ở Việt Nam, thì tuyệt đại đa số công việc tại cấp cơ sở là cần câu cơm của cán bộ công chức chứ không phải nghiệp. Vì vậy, tôi tin rằng họ sẽ cố gắng nỗ lực để bảo vệ vị trí, công việc của mình”.

Bên cạnh những tích cực, thạc sỹ Lê Thị Kim Hiền, chuyên gia xã hội (ĐHQG TP.HCM) cho rằng: “Vẫn biết rằng quyết định mới về tiêu chuẩn tuyển dụng công chức cấp cơ sở sẽ đưa lại rất nhiều mặt tích cực trong việc nâng cao chất lượng, trình độ công chức hiện nay, song cũng không tránh khỏi những tiêu cực có thể xảy ra. Bởi đối với những cán bộ công chức đã được tuyển dụng trước đó, không phải ai cũng có điều kiện, khả năng để học tập, bổ sung bằng cấp chuyên môn. Theo đó, nếu các cơ quan chức năng không thực hiện một cách nghiêm túc, minh bạch thì sẽ tạo điều kiện cho vấn nạn mua bán bằng giả có cơ hội lên ngôi”.

Bước cần thiết để nâng cao “quan trí”

Ông Đặng Văn Khoa, Ủy viên Trung ương MTTQ Việt Nam chia sẻ: “Với tốc độ phát triển của một thành phố lớn như TP.HCM, thì chủ trương nâng tầm học vấn cho các cán bộ công chức cấp cơ sở là điều cần thiết. Quyết định này cũng góp phần rất lớn trong việc nâng cao “quan trí” trên địa bàn. Dù không phải tuyệt đối nhưng trình độ học vấn đại học cũng là một nền tảng giúp cho người cán bộ cấp cơ sở hoàn thành nhiệm vụ được giao và phục vụ tốt cho người dân.

Tuy nhiên, để đạt được điều này thì người cán bộ ở cấp cơ sở chưa đạt chuẩn phải học thực chất chứ không phải là tìm mọi cách mua bằng cấp để đối phó. Có thể nói, tình trạng “bằng thật, học giả” đang là một vấn nạn lớn tại Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng. Do đó, để quyết định mang lại hiệu quả, cần thực hiện một cách nghiêm túc, đảm bảo mặt bằng về mặt học vấn thật”.

Theo Nguoiduatin